Posted by: zhankuier | Шілде 6, 2011

НАНотехнология


Қазақстанға техникалық жоғарғы оқу орындарының жаңа моделі қажет. Бізде қалыптасқан мынандай жағдай бар. Студент оқуын бітірген соң, жұмыс іздейді. Барған жері әрине, көп жағдайда тәжірибесінің бар-жоқтығын сұрайды. Университет қабырғасынан шыққан адамда қандай тәжірибе болсын? Сөйтеміз де, мамандарға сұраныс жоқ, жастар жұмыссыз деп дабыл қағамыз. Дамыған елдердің бізден айырмашылығы да осында жатыр. Олардың студенттері оқуын бітірген соң, жаңа жұмыс орнын ашады. Біз жұмыс іздесек, олар басқаларға жұмыс береді. Ќазаќстандаѓы ЖОО-да білім беру жүйесін өзгерту керек. Қазір инновацияға негізделген жаңа экономика құру туралы жоғары мінберлерден жиі айтып жатыр. Ал жаңа экономика дегеніміз — жаңа білім беру жүйесі. Бәсекеге қабілетті экономика құру үшін, бәсекеге қабілетті маман дайындау керек. Шетелде оќыту жџйесі: оқу орны — бизнес-инкубатор — технопарк деген принциппен ќђќылѓан. Студенттер білім ордасының табалдырығын аттаған күннен бастап, қолданбалы яғни өндіріске енгізуге дайын инновациялық жобалар жасауға қатысады. Студенттің курстық, дипломдық жұмыстары құр баға үшін жазылмайды. Жоба нақты бір мәселені шешуге бағытталуы керек. Онда инновациялық дәнегі, тың ой болуы тиіс. Мәселен, құрылыс-архитектура саласының болашақ инженері, сабақта математикадан құр есеп шығармайды, салынып жатқан ғимараттың, көпірдің, жалпы кез-келген нысанның жобасының есебін шешеді. Яғни, студент оқып жүріп, нақты бір экономикалық проблеманы шешуге атсалысуы керек. Инновациялық білім жүйесінің артықшылығы осында жатыр. Студенттер мен оқытушылардың ұсыныс, бастамалары арнайы бизнес-инкубатордан сұрыптан өтеді. Кейін тџрлі компаниялардан келген сарапшылар тобы өндіріске енгізуге болатын, қазіргі нарық талабына сай деген жобаларды таңдап алады. Іргелі ѓылым мен ќолданбалы ѓылым Іргелі ғылым, ең алдымен кез-келген идеяның теориялық түсініктемесін жасайды, оның болашақта қай салада, қандай мақсатта қолдануға болатыны туралы жалпы негіздемесін береді. Ал қолданбалы ғылым, идеяның өндіріске еніп, табыс әкелуіне көңіл бөледі. Яғни, жоба экономикалық-техникалық жағынан мұқият есептеліп, шығын мен пайданың арақатынасы белгіленіп, нақты коммерциялық пайда беруі тиіс.  Технопаркті идеяларды өндіріске дайындайтын бастауыш саты ретінде қарастыруға болады. Бір ғана Германиядағы 20 шақты техникалық университеттің өз технопаркі бар. Ең жаңа құрал-жабдықтарға ие бұл технопарктерге салық және кедендік баж салығы жағынан үлкен жеңілдіктер берілген. Сондықтан инновациялық компаниялар университетің іргесіндегі технопарктерде жұмыс істеуге айрықша мүдделі. Мысалы тапсырыстар әртүрлі болуы мүмкін. Егер технопарктегі фирманың қажетті құралдары болмаса, университетке тиесілі жабдықтарды жалға алады. Мемлекеттік тапсырыс келсе, технопарктегі компаниялар жобаға университеттің білікті 3-4 студентін сол жобаға қатыстыруы міндетті. Әрі жоба өндіріске еніп, сәтті болып жатса, студент өзінің пайыздық үлесін алады. Яғни, жобаң іске асса, оқып жүріп ақша тауып, кәсіпкерге аналасың. Былай ќарасањ, жђмыс істеудіњ моделі дап-дайын. Ал бізде технопарктерді құрған кезде, әйтеуір технопарктер болуы үшін ғана құрғандай болдық. Қазір технопарктердің көпшілігі кеңсенің жалға беретін ұйымға айналды. Ол жерде ғылым қайтіп дамиды? Қазір мемлекеттік деңгейде технопарктерге үлкен жеңілдіктер жоқ. Технопарктер қосымша құн салығын төлейді. Ал шикізатты шетке шыѓаратындар оны кейін мемлекеттен қайтарып ала алады. Дамыған елдердің бәрінде инновациялық университеттерді, экономикаға жаңа өнім ұсынатын оқу орындарын алақандарына сап, аялап ұстайды. Өйткені олар нарыққа өзгеде жоқ жаңа өнім береді, әрі сол өнімді шығаратын, жаңа экономиканың тілін білетін мамандар дайындайды. Ал, Ќазаќстанда нанотехнология –НАНотехнология боп ќалуда. Былайша айтќанда, кљпшілікке ѓылымды дамытудыњ «саяси» мазмђны ѓана жетеді.


Пікір қалдыру

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Өзгерту )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Өзгерту )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Өзгерту )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Өзгерту )

Connecting to %s

Санаттар

%d bloggers like this: